Werelderfgoedfoto's

Vlaams Begijnhof in Diest – Een oase van rust achter een monumentale barokpoort

Het begijnhof in Diest is een van de nog dertige bestaande Vlaamse begijnhoven in België. In deze begijnhoven wonen nu geen begijnen meer; de nog bestaande begijnhoven kregen een andere bestemming. 

Het Vlaams Begijnhof van Diest is een goed bewaard gebleven stadsbegijnhof. Het werd gesticht in 1253. Een barokke poort uit 1671 is de hoofdingang naar het begijnhof. Het begijnhof ligt rond de Sint-Catharinakerk; zowel het begijnhof als de kerk zijn gewijd aan de Heilige Catharina. De huizen rond de kerk dateren voornamelijk uit de 17de en 18de eeuw. In het begijnhof staat een authentieke taveerne uit 1618. Het begijnhof is opmerkelijk goed bewaard gebleven; de huizen zijn nu in gebruik als ateliers voor kunstenaars, terwijl andere dienen als woning voor oudere bewoners. De schilderijen in de Sint-Catharinakerk maken officieel deel uit van het project Vlaamse Meesters in Situ.

Begijnhoven werden in de 13de eeuw gesticht in de Lage Landen, een gebied dat ongeveer het huidige Vlaanderen en Nederland beslaat. Dertien Vlaamse Begijnhoven vormen samen een Werelderfgoed. Ze staan sinds 1998 ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: Flemish Béguinages. Enkele van deze begijnhoven zijn het Begijnhof van Sint-Truiden en het Begijnhof Sint-Catharina in Tongeren.

www.werelderfgoedfotos.nl   © Copyright   World Heritage Photos

➔

➔

1. 

   De barokke hoofdpoort van het Begijnhof in Diest werd gebouwd in 1671 en is gedecoreerd met zuilen; boven de ingang bevindt zich een Mariabeeld in een nis, omgeven door beeldhouwwerk van bloemslingers en engelenkopjes. De decoraties in de rubensiaanse barokstijl waren bedoeld om het geloof van de bevolking te versterken. Het begijnhof wordt van de stad gescheiden door een stenen muur; twee barokke poorten geven toegang tot het complex. Het Vlaams Begijnhof van Diest maakt deel uit van het UNESCO-Werelderfgoed: Flemish Béguinages.

2. 

   Een historisch straatje met een typische tuinpoort in het Vlaams Begijnhof van Diest. Begijnen waren vrouwen die hun leven aan God wijdden, ze trokken zich niet volledig uit de wereld terug, maar leidden wel een religieus bestaan binnen de besloten gemeenschap van een begijnhof. Ze legden wel een tijdelijke belofte van gehoorzaamheid en kuisheid af, maar in tegenstelling tot nonnen geen een eeuwige kloostergelofte, hierdoor konden ze op elk moment terugkeren naar de gewone wereld. Begijnen leefden onder de bescherming en het gezag van de plaatselijke bisschop. Hoewel het Begijnhof in Diest vrij toegankelijk is, zijn de meeste gebouwen gesloten voor het publiek.

3. 

   De gotische Sint-Catharinakerk staat in het centrum van het Vlaams Begijnhof van Diest op de plaats van een eerdere kapel. De kerk werd in de 13de en 14de eeuw van lokale ijzerzandsteen gebouwd, een typische roestbruine steensoort. Het gebouw heeft een kleine vieringtoren en is een klassiek voorbeeld van een begijnhofkerk uit die tijd; ze werd destijds met weinig middelen gebouwd. De kerk wordt beschouwd als een schatkamer van religieuze kunstwerken uit de 17de eeuw. Het altaar is gedecoreerd met het schilderij 'De Aanbidding van de Herders', vervaardigd door de Vlaamse meester Frans Francken de Jonge. De gebeeldhouwde preekstoel dateert uit 1671. Het houtsnijwerk beeldt onder meer de heilige Begga af, beschermvrouwe van begijnen.

4. 

   De voormalige infirmerie in het Vlaamse begijnhof van Diest. De poort leidt naar de achtertuin van het complex. Het begijnhof werd gesticht in 1253 en was gewijd aan de Heilige Catharina. Er staan tegenwoordig nog ongeveer 90 huizen in dit goed bewaard gebleven stadsbegijnhof; ze dateren voornamelijk uit de 17de en 18de eeuw. Het begijnhof werd aan het einde van de 18de eeuw tijdens de Franse Tijd (1794–1814) ontbonden; de inwoonsters werden gedwongen te vertrekken en keerden pas terug na de Franse Tijd en de val van Napoleon Bonaparte in 1815. In 1675 woonden hier nog ongeveer 400 begijnen.

5. 

   Het 17de-eeuwse Apostelenconvent in het Vlaams Begijnhof van Diest bood onderdak aan twaalf begijnen, het getal is een symbolische verwijzing naar de twaalf apostelen. Hier woonden de armste vrouwen, die geen eigen huisje konden betalen. Het begijnhof ligt net iets buiten het historische centrum van Diest en is een van de grootste begijnhoven ter wereld. De straten zijn geplaveid met kasseien, onregelmatige natuurstenen die ook bekendstaan als kinderkopjes; ze worden al eeuwenlang gebruikt om wegen aan te leggen. Vergeleken met de andere Vlaamse begijnhoven zijn de straten hier recht en breed.

6. 

   Het voormalige Convent van de Heilige Geest in het Vlaams Begijnhof van Diest is herkenbaar aan zijn karakteristieke barokke rondboogdeuren. In de gevel boven deur van dit gebouw is een kleine barokke nis met een heiligenbeeld aangebracht, zoals bij veel huizen in dit begijnhof. De begijnen die hier woonden, voorzagen vooral in hun levensonderhoud door werkzaamheden als kleding maken, kantklossen, weven en spinnen. Ook wijdden ze zich aan de zorg voor de arme en zieke inwoners van de stad en besteedden eveneens tijd aan religieuze contemplatie. 

7. 

   Dit beeld stelt de begijnen Johanna Uitdewilligen en Bernardina Janssen voor. In 1926 verlieten zij als laatste begijnen het Vlaams Begijnhof van Diest. Met hun vertrek kwam een einde aan zeven eeuwen onafgebroken bewoning door begijnen in Diest. Het bronzen beeld werd in 1990 door Jan Peirelinck gemaakt. Begijnhoven ontstonden in de middeleeuwen; tijdens oorlogen en kruistochten sneuvelden veel mannen, waardoor er een vrouwenoverschot ontstond. Rijke vrouwen hadden een bruidsschat om toe te treden tot een kloosterorde; arme vrouwen gingen in een begijnhof wonen, een toevluchtsoord onder bescherming van de kerk en de bisschop.

8. 

   Het Convent van de Heilige Geest herbergt tegenwoordig een authentieke taverne; het gebouw stamt uit 1618. Als pastoor van het begijnhof liet Nicolaas van Essche (1507–1578) in 1540 de brandgevaarlijke houten begijnhuizen afbreken. Hij liet de smalle straten opnieuw aanleggen volgens een strak rechtlijnig stratenpatroon met brede straten. Daarna werden de huidige rode bakstenen huizen rond de gotische Sint-Catharinakerk gebouwd. Het Begijnhof Het Begijnhof van Diest is een van de grootste begijnhoven van de Lage Landen en  heeft, net als de meeste Vlaamse begijnhoven, zijn middeleeuwse indeling en architectuur behouden. 

9. 

   De Kerkstraatpoort in het Begijnhof van Diest. In de nis boven de poort staat een beeld van de Heilige Catharina van Alaxandrië, de patrones van het begijnhof en de persoon naar wie de begijnhofkerk is vernoemd. Vanaf deze binnenpoort loopt de Kerkstraat rechtstreeks naar de Sint-Catharinakerk. In vergelijking met andere begijnhoven in de Lage Landen, wandel je hier door rechte en ruim opgezette straten. Begin 20ste eeuw woonden er al geen begijnen meer in het begijnhof. Het is nu een historische stadswijk van Diest. Het Engelenconvent is een museum en toont het leven in het begijnhof. 

10. 

    De voormalige Tiendenschuur in het Begijnhof van Diest werd gebruikt voor de opslag van onder andere landbouwproducten, waaronder de zogenaamde tienden. Dit waren producten waarmee de begijnen hun belasting betaalden. De schuur dateert uit de 17de eeuw, de bloeitijd van het begijnhof, en was belangrijk voor de dagelijkse zelfvoorziening van deze onafhankelijke vrouwen. Het begijnhof is een van de dertien Vlaamse begijnhoven, die als groep ingeschreven werden op de UNESCO-Werelderfgoedlijst als: Flemish Béguinages. Diest ligt in het noordoosten van België, ongeveer 60 km van Brussel.