Werelderfgoedfoto's

Herrnhut – De moederstad van de Moravische kerknederzettingen

Deze bijzondere kerkgemeenschap ontstond in Herrnhut, een dorp in de Duitse deelstaat Saksen. Protestante christenen werden in Moravië, het huidige Tsjechië, vervolgd door de katholieke kerk. Zij vluchtten naar Duitsland en werden opgevangen door jonge, diep gelovige graaf Nikolaus von Zinzendorf op zijn landgoed. Hier mochten deze vluchtelingen een eigen dorp bouwen; zo ontstond deze Evangelische Broedergemeente. Het dorp werd officieel gesticht op 3 augustus 1722 en kreeg de naam Herrnhut; dit is afgeleid van het Duitse 'Unter des Herrn Hut' (onder de hoede van de Heer).

Vanuit Herrnhut trokken de broeders en zusters van deze gemeenschap als zendeling de hele wereld over; onder andere naar Afrika, Amerika, Groenland en Suriname. De bekendste nederzettingen in Europa zijn Christiansfeld in Denemarken en Gracehill in Noord-Ierland. Samen met Bethlehem in de Verenigde Staten en Herrnhut vormen deze locaties een Werelderfgoed van UNESCO. 

Het dorp Herrnhut is het moederdorp van deze kerkgemeenschap. De gebouwen werden opgetrokken in een eenvoudige, strakke stijl, die bekend kwam te staan als de Herrnhutse Barok. De gebouwen waren wit en sober om gelijkheid uit te stralen, en stonden langs een symmetrisch stratenpatroon. De kerkzaal vormt het hart van het dorp; het staat op het centrale stadsplein, omringd door de gemeenschapshuizen. Vrouwen en mannen verbleven in apparte huizen en kinderen gingen al vroeg naar de kostschool in het dorp. 

In Nederland staat deze gemeenschap bekend als de Evangelische Broedergemeente, of kortweg Hernhutters. Zij vestigden zich hier in 1746 rond Slot Zeist, wat door graaf von Zinzendorf werd aangekocht. In museum Het Hernhutter Huis worden wisselende exposities gehouden over het ontstaan van deze gemeenschap en hun zendingswerk. Ook worden er ambachtelijke produkten verkocht, waaronder de bekende Hernhutter adventssterren.

De Moravische Broedergemeenschap in het Deense Christiansfeld werd in 2015 als eerste van deze vier nederzettingen een Werelderfgoed, omdat deze werd gezien als het best bewaard gebleven exemplaar in zijn soort. De overige drie dorpen, waaronder Herrnhut, werden in 2024 een gezamenlijke grensoverschrijdende erfgoedsite. Deze werd ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: Moravian Church Settlements.

www.werelderfgoedfotos.nl   © Copyright   World Heritage Photos   Classic Car Road Trip

➔

➔

1. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Dit statige huis met mansardedak staat bekend als het Kölbingsches Haus. Het werd gebouwd voor de familie Kölbing, vooraanstaande leden van de Evangelische Broedergemeente. Het huis werd in 1764 gebouwd in de unieke en kenmerkende Hernhutter barokstijl: rustige kleuren en een sobere uitstraling. De ruimte achter de donkere houten deuren werd destijds gebruikt voor het stallen van de paarden en rijtuigen. Sinds 1962 is in dit gebouw het Heimatmuseum gevestigd, waar exposities te zien zijn over het ontstaan van deze gemeenschap.

2. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Het oudste gebouw in Herrnhut staat bekend als het 'Alt Herrnhuter Haus'. Het huis werd in 1743 gebouwd en overleefde de brand die door het plunderende Rode Leger in 1945 werd aangestoken, slechts een dag na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het huis kreeg gedurende de afgelopen eeuwen andere functies. Ooit was er een Hernhutter zendingsboekhandel in gevestigd en na 1945 was het jarenlang de praktijkruimte van Dr. Leporin, die destijds bekendstond als de oudste nog praktiserende huisarts van Duitsland. Ook na een restauratie in 1991 en 1992 ademt het huis nog altijd de unieke sfeer van de Evangelische Broedergemeente.

3. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Deze voormalige houtwerkplaats van de Evangelische Broedergemeente heeft een zogenaamd wolfsdak. Hernhutters stonden bekend als uitstekende vakmensen. In het bosrijke Saksen met zijn uitgestrekte, donkere wouden was voldoende hout aanwezig voor het bewerken ervan. Tussen 1760 en 1790  kwam het ambacht van meubelmaker en timmerman tot grote bloei. In de wijde omgeving stonden Hernhutters bekend om hun degelijke meubels, speelgoed en kunstvoorwerpen. Ook tegenwoordig staat dit afgelegen stadje nog bekend om de houtindustrie.

4. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Het roze barokke hoofdgebouw van het Komenský gasten- en conferentieverblijf werd in de 18de eeuw gebouwd als een monumentaal woonhuis. Vanaf 1945 diende het een langere periode als het zusterhuis van de Hernhutters. Het historische pand is vernoemd naar Jan Amos Komenský (Comenius), een 17de-eeuwse Tsjechische vooruitstrevende filosoof, theoloog en pedagoog die vond dat jongens en meisjes, rijk of arm, hetzelfde recht hebben op onderwijs. Hij was de laatste bisschop van de Boheemse Broeders, waaruit de Hernhutters zijn ontstaan.  

5. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Het oorspronkelijke Moravische kerkgebouw werd in 1756 en in 1757 gebouwd. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog, in de nacht van 8 op 9 mei 1945, brandde een groot deel van het historische centrum van Herrnhut af. Ook het kerkgebouw, de 'Kirchensaal', ging verloren. De huidige zaal werd herbouwd tussen 1951 en 1953 en is een exacte replica van het originele gebouw uit 1757. Wereldwijd lijken alle kerkgebouwen van de Evangelische Broedergemeente op elkaar; ze zijn eenvoudig ingericht met witte banken, er zijn geen decoraties in de zaal aangebracht en de sfeer is heel sereen. 

6. 

   Herrnhut, een van de Moravische kerknederzettingen: Het Zinzendorfhaus werd gebouwd tussen 1725 en 1727. Dit historische herenhuis staat aan de Zinzendorfplatz, het centrale plein in Herrnhut. Deze foto toont de achterzijde van het gebouw met de tuin die direct grenst aan de Herrschaftsgarten, een prachtig park om te wandelen. Het huis was ooit eigendom van graaf Nikolaus von Zinzendorf, de stichter van de Hernhutters. Dit herenhuis werd ontworpen in de barokstijl met het herkenbare mansardedak. Na de verwoestingen in de Tweede Wereldoorlog werd het in zijn oude glorie hersteld.

7. 

   Herrnhut, een Moravische kerknederzetting: De 'Gottesacker' in Herrnhut werd aangelegd in 1730. Het is de oorspronkelijke begraafplaats van de Hernhutters (Moravische Broederschap) en diende als voorbeeld voor alle andere begraafplaatsen van deze kerkgemeenschap wereldwijd. Deze gewijde plek ligt op de vredige hellingen van de Hutberg en biedt een sereen uitzicht over de stad. De begraafplaats staat bekend om haar eenvoudige, platte zandstenen grafstenen, die allemaal hetzelfde zijn. Dit brengt duidelijk tot uitdrukking dat alle mensen volkomen gelijk zijn, zowel in het leven als in de dood. Leden van de adellijke familie Von Zinzendorf liggen hier ook begraven; zij rusten op de centrale as van de begraafplaats in verhoogde stenen graven.