Werelderfgoedfoto's

Kathedraal van Roskilde – De koninklijke grafkerk van Deense monarchen

Roskilde werd rond het jaar 960 door koning Harald Blauwtand Gormsson tot hoofdstad van Denemarken uitgeroepen. Deze legendarische Vikingkoning bekeerde zijn land rond 965 tot het christendom en bouwde een staafkerk. De kathedraal van Roskilde werd in de 12de en 13de eeuw op de plek van deze houten kerk gebouwd. Het koor werd gewijd in 1225. Het altaarstuk werd in 1560 in Antwerpen vervaardigd; het werd door de Deense Staat als straf gevorderd bij het passeren van de Sont omdat de schipper de invoerbelasting te laag had opgegeven. De kathedraal is prachtig gelegen nabij de schilderachtige Roskilde Fjord.

De kathedraal van Roskilde is een gotische kathedraal en een van de eerste kerken van Scandinavië die gebouwd werd van baksteen. De roodstenen kathedraal stond model voor veel kerken in het noorden van Europa. Er wordt aangenomen dat de stoffelijke resten van koning Harald Blauwtand werden bijgezet in een van de pilaren van het koor. Op één uitzondering na zijn sinds de 15de eeuw alle leden van de Deense koninklijke familie in de kathedraal bijgezet. Hiervoor werden in de loop der eeuwen meerdere zijkapellen gebouwd. Daarvan is de kapel van koning Christiaan IV de meest indrukwekkende.

De kathedraal wordt met de grafheuvels en de kerk in Jelling beschouwd als het belangrijkste nationale en historische monument van Denemarken. Niet ver van Roskilde liggen nog enkele Werelderfgoedsites van UNESCO: Jachtlandschap Jægersborg Dyrehave ligt circa 45 kilometer ten noordoosten, Stevns Klint ligt circa 50 kilometer ten zuidwesten en Kasteel Kronborg ligt circa 70 kilometer ten noordoosten van Roskilde. De kathedraal van Roskilde werd in 1995 ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: Roskilde Cathedral.

www.werelderfgoedfotos.nl   © Copyright   World Heritage Photos

➔

➔

1. 

   De twee kenmerkende torenspitsen van de kathedraal van Roskilde domineren al eeuwenlang de skyline van de stad. Naast de spitsen is de ronde koepel van de kapel van Frederik V te zien, een van de belangrijkste monumenten van het neoclassicisme in Denemarken. De kathedraal werd in de 12de en 13de eeuw gebouwd dicht bij het Roskilde Fjord. Eeuwenlang werden er wijzigingen aangebracht en vonden er uitbreidingen plaats. Het was een van de eerste kerken van Scandinavië die van baksteen werd gebouwd. De kathedraal van Roskilde werd in 1995 UNESCO-Werelderfgoed.

2. 

   De Koningsdeur bevindt zich in de westgevel van de kathedraal van Roskilde. Op de buitenzijde van dit bronzen meesterwerk zijn de twaalf apostelen van Jezus met hun symbolen afgebeeld. Deze monumentale entree vervangt sinds 2010 een eikenhouten deur uit 1872 en kent een bijzonder ritueel; hij wordt uitsluitend geopend om de kerk te verlaten na bruiloften, vormsels en uitvaarten, óf om koninklijke gasten te verwelkomen. De kathedraal speelde een sleutelrol in de verspreiding van de baksteengotiek door heel Noord-Europa.

3. 

   Binnen in de kathedraal van Roskilde valt direct de gouden weerspiegeling van de bronzen Koningsdeur op. Deze weerspiegeling vormt een wisselwerking met het gouden altaarstuk er tegenover; dit opvallende effect werd bereikt door gebruik te maken van gepolijst, gepatineerd brons. Omdat de binnenzijde van het portaal anderhalve meter hoger ligt dan de buitenzijde, is boven de ingang een halfrond timpaan geplaatst. Dit paneel is gedecoreerd met een korenveld, waarbij de vele aren verwijzen naar het brood dat door Jezus Christus werd gebroken.

4. 

   Enkele romaanse glas-in-loodramen ramen in de kathedraal van Roskilde. De massieve, ronde bakstenen bogen en de diepliggende ramen tonen duidelijk de overgang van de romaanse naar de gotische stijl. Nadat hij het land tot het christendom had bekeerd, werd Roskilde rond 960 door koning Harald 'Blauwtand' Gormsson tot hoofdstad van Denemarken uitgeroepen. De huidige bakstenen kerk werd in de 12de en 13de eeuw gebouwd en staat op precies dezelfde plek als een eerdere houten staafkerk die door koning Harald zelf was gesticht.

5. 

   Het monumentale middenschip van de kathedraal van Roskilde kenmerkt zich door hoge, gotische spitsbooggewelven en een majestueuze middenbeuk, geflankeerd door rijen houten kerkbanken. De bouw van de huidige kathedraal begon rond 1170; het koor werd voltooid en ingewijd in 1225. De gotische kathedraal was in 1280 gereed, maar had aanvankelijk slechts één toren; de tweede toren werd pas rond 1400 afgebouwd. In de 16de eeuw werden renaissance-elementen toegevoegd en de huidige spitsen werden rond 1635 gebouwd. De rijk gedecoreerde preekstoel, vervaardigd uit kostbare materialen zoals albast en zwart marmer, was in 1610 een geschenk van koning Christiaan IV.

6. 

   Het adembenemend altaarstuk van de kathedraal van Roskilde werd rond 1560 vervaardigd in Antwerpen. Het meesterwerk bestaat uit 21 vergulde panelen, gedecoreerd met scènes uit het leven van Jezus. Het altaarstuk werd oorspronkelijk gemaakt voor een kerk in Danzig, maar het werd in 1560 door de Deense douane gevorderd bij het passeren van de Øresund (Sont) naar de Oostzee. Het schip dat het altaarstuk vervoerde wilde het onredelijke hoge tolgeld niet betalen en probeerde daar onderuit te komen door een veel lagere waarde van zijn lading op te geven.

7. 

   Het rijk gedecoreerde praalgraf van koningin Margrethe I van Denemarken staat achter het hoogaltaar van de kathedraal van Roskilde. Op de tombe ligt de koningin levensgroot afgebeeld. Dit praalgraf werd in 1423 vervaardigd van donker marmer en wit albast door de beeldhouwer Johannes Junge en wordt beschouwd als een meesterwerk van middeleeuwse Scandinavische kunst. Koningin Margrethe I (1353–1412) wordt gezien als een van de grootste en machtigste vorsten van Scandinavië; zij verenigde Denemarken, Noorwegen en Zweden door de Unie van Kalmar in 1397, die standhield tot 1523 toen Zweden onafhankelijk werd. 

8. 

   De kapel van koning Christiaan IV is een van de meest imposante kapellen in de Kathedraal van Roskilde. Toen zijn vrouw koningin Anne Catherine in 1612 overleed gaf Christiaan IV opdracht een kapel in de kathedraal te bouwen. De buitenkant van de kapel werd tussen 1614 en 1641 gebouwd van rode baksteen met een Hollandse trapgevel. Toen de koning in 1648 stierf was het interieur nog niet af. Ruim twee eeuwen later werd de kapel voltooid, toen in 1870 de muren met de enorme, heroïsche schilderijen gereed waren. Een van de bekendste panelen toont de koning als dappere legeraanvoerder tijdens de Slag bij Kolberger Heide, waar hij ondanks het verlies van een oog bleef doorvechten.

9. 

   De kapel van Christiaan IV en het schip van de kathedraal van Roskilde worden gescheiden door een smeedijzeren hek. Dit meesterwerk van de metaalkunst werd in 1619 vervaardigd door de hofsmid Caspar Fincke en wordt beschouwd als een van de beroemdste barokke hekwerken in Europa. In het ijzerwerk zijn de vergulde monogrammen van koning Christiaan IV en zijn eerste echtgenote, koningin Anna Catharina van Brandenburg, verwerkt. In de kapel staan momenteel vijf tombes, waaronder die van koning Christiaan IV en zijn eerste vrouw. De buitenkant van de kapel werd gebouwd in de Nederlandse renaissancestijl. 

10. 

    De serene Kapel van St. Andrew (Sankt Andreas Kapel) is een van de weinige overgebleven, oorspronkelijk middeleeuwse kapellen aan de noordzijde van de kathedraal van Roskilde; hij werd in 1396 gebouwd tijdens de regeerperiode van koningin Margrethe I. In de kapel is een fresco uit 1511 te zien, waarop de apostel Andreas, de Maagd Maria met het kind Jezus in haar armen, en de onthoofding van Johannes de Doper zijn afgebeeld. In latere eeuwen werden de fresco's bedekt met een dikke laag witkalk en tijdens een restauratie in 1862 herontdekt. De kathedraal van Roskilde is een van de belangrijkste nationale en historische monumenten van Denemarken.

11. 

    Het praalgraf van koning Christiaan V staat niet in een afzonderlijke zijkapel, maar in het hoge priesterkoor, in de centrale apsis helemaal aan de oostzijde van de kathedraal van Roskilde; het meest heilige deel van de kerk. De monumentale tombe staat op een halfronde galerij naast de praalgraven van zijn vrouw en hun zoon, koning Frederik IV en diens echtgenote, omringd door de prachtige rode bakstenen bogen van de kathedaal. De koninklijke tombes zijn vervaardigd van kostbaar wit Carrara-marmer. Volgens de overlevering zou de legendarische koning Harald 'Blauwtand' Gormsson in een van de zuilen van het koor zijn begraven.

12. 

    De fresco's op de gewelven van de Helligtrekongers Kapel (Kapel van de Heilige Drie Koningen) in de kathedraal van Roskilde, ook de Kapel van koning Christiaan I genoemd, vormen de meest complete verzameling middeleeuwse fresco's in Denemarken. De donkerbruine steunpilaar die aan de rechterkant oprijst naar de gewelven is de beroemde Kongesøjlen. Op deze Koningszuil staan markeringen die de lengte van koninklijke bezoekers aangeeft, waaronder die van Tsaar Peter de Grote van Rusland (208.4 cm), de lengte van Christiaan X (199,5 cm), de langste Deense koning, en van de kleinste Deense koning, ChristiaanVII (164,1 cm).

13. 

    De gotische Boog van Absalon werd gebouwd in de 13de eeuw en is een van de oudste bewaard gebleven bouwwerken in Roskilde. Stenen van een oudere romaanse kerk van travertijn werden hergebruikt om deze boogpoort te bouwen. Het bouwwerk verbindt de kathedraal van Roskilde met het paleis van de bisschop. Deze overdekte doorgang was van oudsher gereserveerd voor de Deense geestelijkheid. Deze middeleeuwse boog werd vernoemd naar bisschop Absalon van Roskilde (1128–1201); hij was tevens een belangrijk politicus en de naaste adviseur van koning Valdemar I van Denemarken.

14. 

    De twee torens van de rode bakstenen kathedraal van Roskilde. De gotische kathedraal ligt op het Deense eiland Seeland. Roskilde is de oude koningsstad van Denemarken. Slechts met één uitzondering worden vanaf de 15de eeuw in de kathedraal leden van de koninklijke familie van Denemarken bijgezet. Voor dit doel werden er tot aan het einde van de 19de eeuw talloze kapellen bijgebouwd. De kathedraal van Roskilde werd in 1995 ingeschreven op de UNESCO-Werelderfgoedlijst als: Roskilde Cathedral.