Werelderfgoedfoto's

Ringforten uit de Vikingtijd – Meesterwerken van koning Harald Blauwtand

Vijf historische ringforten uit de Deense Vikingtijd kregen in 2023 de status Werelderfgoed van UNESCO. De Vikingforten werden gebouwd tussen 958 en 987 tijdens de regering van koning Harald Blauwtand. Deze ringforten behoren tot de belangrijkste archeologische overblijfselen uit de Vikingtijd in Denemarken. De Vikingforten liggen verspreid over het hele land, elk op een strategische locatie.

Aggersborg is het grootste ringfort uit de Deense Vikingtijd; het werd gebouwd op de oever van de Limfjord nabij de stad Løgstør in Noord-Jutland. Borgring werd opgetrokken aan de Baai van Køge op het eiland Seeland, niet ver van Stevns Klint. Trelleborg werd gebouwd vlak bij de stad Slagelse in het westen van het eiland Seeland. Fyrkat verrees bij de stad Hobro in het noorden van Jutland. Nonnebakken ligt tegenwoordig diep begraven onder de stad Odense op het eiland Funen. Deze vijf forten werden allemaal gebouwd rond het jaar 980.

Tijdens het bewind van Harald Blauwtand werd er veel gebouwd; het werk omvat ringforten, bruggen, wegconstructies en een koninklijke residentie in Jelling. Vanuit hun ringforten gingen de Vikingen op expedities naar andere landen om handel te drijven, nieuwe nederzettingen te stichten, maar ook om te plunderen. De bovengenoemde vijf ringforten staan ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: Viking-Age Ring Fortresses. Ze worden samen met de Grafheuvels van Jelling en de Kathedraal van Roskilde beschouwd als een belangrijk deel van de turbulente geschiedenis van Denemarken.

www.werelderfgoedfotos.nl   © Copyright   World Heritage Photos

➔

➔

1. 

   Trelleborg werd rond 980 gebouwd als een van de strategische Deense ringforten uit de Vikingtijd. De cirkelvormige wallen rond het fort waren 17 meter breed en vijf meter hoog, en werden opgetrokken uit turf, steen en klei. Deze machtige wallen werden omgeven door een droge gracht en hadden vier poorten die strategisch naar de vier windstreken wezen. Deze overdekte houten tunnels liepen dwars door de aarden wallen. Trelleborg is een van de vijf historische ringburchten uit de Vikingtijd die in 2023 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst zijn geplaatst.

2. 

   Het indrukwekkende ringfort Trelleborg werd waarschijnlijk in opdracht van de legendarische Vikingkoning Harald Blauwtand gebouwd. Dit militaire bolwerk fungeerde hoogstwaarschijnlijk ook als een handelscentrum. Binnen de imposante ringwal zijn de posities waar ooit de muren en staanders van de houten langhuizen hebben gestaan nu met betonnen stenen gemarkeerd. De archeologische opgravingen van deze ringburcht vonden plaats tussen 1934 en 1942. De unieke historische vondsten zijn nu te zien in het naastgelegen Trelleborg Museum.

3. 

   Het gereconstrueerde langhuis dat in het Vikingfort Trelleborg staat, werd gebouwd in 1942 als model van de langhuizen die ooit binnen de aarden wallen van deze ringburcht stonden. De oorspronkelijke langhuizen waren vrijwel identiek: ze waren ruim dertig meter lang en hadden gewelfde muren van dikke planken en het dak werd ondersteund door zware houten balken. Er wordt algemeen aangenomen dat deze robuuste houten bowwerken ook geschilderd en met houtsnijwerk gedecoreerd waren. Het fort ligt bij de stad Slagelse op het Deense eiland Seeland.

4. 

   Het interieur van het gereconstrueerde langhuis in het ringfort Trelleborg toont hoe de bewoners leefden tijdens de Vikingtijd. Trelleborg werd bewoond door krijgers en hun families, die waarschijnlijk deel uitmaakten van de persoonlijke troepen van koning Harald Blauwtand. Er wordt aangenomen dat het ringfort de thuisbasis was van rond de vijfhonderd mensen: naast de krijgers leefden er bekwame ambachtslieden, vrouwen, kinderen en tot slaaf gemaakten. Deze machtige Vikingburcht werd waarschijnlijk slechts vijftien jaar of nog korter bewoond.

5. 

   Het museum bij ringfort Trelleborg herbergt een collectie krijgsuitrusting die in en rond het fort is teruggevonden. De meest unieke vondst is een houten Vikingschild. Het ronde schild werd tijdens opgravingen in 2008 ontdekt op ongeveer veertien meter van de zuidpoort. Het schild is gemaakt van hout uit bomen die eind 9de eeuw in Noorwegen werden gekapt. Verfresten geven aan dat het schild oorspronkelijk rood en wit was geschilderd. Behalve deze uitrusting hebben archeologen in dit ringfort sporen van een hevige strijd aangetroffen, waaronder de verbrande poorten en massagraven met daarin jonge mannen die door pijlpunten en zwaarden werden gedood tijdens de Vikingtijd.

6. 

   De overblijfselen van het enorme ringfort Aggersborg baden in het warme avondlicht van de zonsondergang, met de weidse Limfjord op de achtergrond. Het fort werd rond 980 gebouwd tijdens het bewind van koning Harald Blauwtand. Tegenwoordig zijn de aarden wallen en de gracht de enige zichtbare overblijfselen van het ringfort. Gelijktijdig met Fort Aggersborg werden enkele kleinere Vikingforten gebouwd, waaronder Nonnebakken, Borgring, Fyrkat en Trelleborg. De restanten van deze ringforten uit de Vikingtijd vormen samen een UNESCO-Werelderfgoed.

7. 

   Een deel van de aarden wallen en de gracht van het ringfort Aggersborg, met de Limfjord op de achtergrond. Deze langgerekte binnenzee is zowel naar het oosten als naar het westen open en bood een veilige doorgang tussen de Noordzee en het Kattegat. Fort Aggersborg was daarom perfect gelegen voor de toegang tot de belangrijkste vaarroutes van de Vikingen en de controle over het gebied rond het fort te beheersen. Vanuit Aggersborg ondernamen de Vikingen hun handelsreizen en plundertochten. Tijdens opgravingen van deze site werden hier ruim 30.000 objecten gevonden uit de Vikingtijd, waaronder waardevolle, geïmporteerde luxegoederen zoals kralen, glas en gouden voorwerpen.

8. 

   Fort Aggersborg ligt op een heuvel aan een van de smalste punten van de prachtige Limfjord. Aggersborg is zowel het oudste als het grootste ringfort uit de Vikingtijd van Scandinavië. Het fort bestond uit een ronde wal van negen meter breed en vier meter hoog; de diameter was 240 meter. Deze burcht had vier poorten, exact op iedere windstreek een poort. Binnen de aarden wallen stonden 48 grote houten langhuizen. Aggersborg is het grootste Vikingfort dat tot nu toe is ontdekt. Historici schatten dat het fort onderdak bood aan een enorme militaire macht van 5.000 manschappen.

9. 

   Het ringfort Aggersborg uit de Vikingtijd ligt naast de kerk van Aggersborg en biedt een prachtig panoramisch uitzicht op de Limfjord. De oudste delen van de kerk werden aan het begin van de twaalfde eeuw gebouwd. Onder de kerk zijn overblijfselen gevonden van een veel oudere kerk en enkele graven uit de elfde eeuw. Tijdens restauratiewerkzaamheden rond 1970 werden enkele runeninscripties ontdekt. De runen waren tussen 1150 en 1563 in de kalksteenlagen van de muren gekrast en bestonden uit de naam 'Maria' en de zin: 'Moge God bij Thorlek van Hæra blijven. Sta daar! Peter Svale schreef dit. Amen'.

10. 

    Een prachtige zonsondergang over het ringfort Aggersborg en de elfde-eeuwse kerk van Aggersborg. De kerk was destijds gedeeltelijk van hout en werd pas later van graniet gebouwd. Tegen het einde van de Vikingtijd, in ongeveer 1050, waren de meeste Vikingen bekeerd tot het christendom. Er werden overal kerken gebouwd, maar of het fort een kerk of een begraafplaats had, is nog niet ontdekt. De bekering tot het christendom wordt symbolisch gemarkeerd door de runensteen van koning Harald Blauwtand bij Jelling. De kerk van Aggersborg ligt op een van de mooiste plekken van deze regio aan de Limfjord.

11. 

    Fort Fyrkat werd rond 980 gebouwd en maakte deel uit van een groter militair netwerk van ringburchten, waaronder Aggersborg en Trelleborg. Fort Fyrkat heeft een diameter van 120 meter. De ringwal is meer dan drie meter hoog en twaaf meter breed en omsloot zestien langhuizen, die verdeeld over vier woonblokken binnen de aarden omwalling stonden. De ringwal heeft viertoegangspoorten die strategisch precies op de vier windstreken liggen. De exacte posities, waar ooit de muren van de langhuizen stonden, zijn nu met betonnen blokken aangegeven. Dit ringfort uit de Vikingtijd was ongeveer twintig jaar in gebruik voordat het werd verlaten.

12. 

    De aarden ringwal en droge gracht van Fort Fyrkat, op de achtergrond is een gereconstrueerd langhuis uit de Vikingtijd te zien. Dit houten bouwwerk is een getrouwe kopie van een van de zestien langhuizen, waarvan de archeologische overblijfselen binnenin het ringfort werden teruggevonden. Het huis is 28,5 meter lang en is 7,5 meter breed in het midden en loopt taps toe naar vijf meter breedte bij de gevels. De muren van langhuizen hadden de vorm van een boot. Binnen het fort werden ook andere typen huizen gevonden.

13. 

    Het gereconstrueerde langhuis van Fyrkat staat vlak bij de aarden wal van dit ringfort uit de Vikingtijd. De langhuizen van de Vikingen waren verdeeld in drie ruimtes: een grote hal in het middengedeelte en kleinere gevelkamers aan weerszijden. De langhuizen hadden vier ingangen, bestaande uit een deur in elke kopgevel en tevens een deur in het midden van de beide lange zijmuren. De muren waren opgetrokken uit stevige houten planken. Aan de buitenkant droeg een rij schuin geplaatste stevige balken het gewicht van het zware houten dak.

14. 

    Bij het ringfort Fyrkat ligt het levendige Vikingmuseum Fyrkat. De Vikingboerderij hier bestaat uit een aantal gereconstrueerde houten langhuizen, die samen een traditionele residentie van een belangrijke Vikingleider vormen, zoals die eruit moet hebben gezien in de tijd van koning Harald Gormsson, meer bekend als Harald Blauwtand. De huizen zijn gereconstrueerd op basis van de archeologische resten van Vikinghuizen van meer dan duizend jaar oud. Het fort ligt op een strategische landtong net buiten de stad Hobro, precies aan het uiteinde van de Mariager Fjord.

15. 

    Het Vikingmuseum Fyrkat is een interactief openluchtmuseum dat bestaat uit een nagebouwde Vikingboerderij met enkele gereconstrueerde langhuizen. Hier kun je onder andere leren hoe je een Vikingbrood bakt, een traditioneel flatbread dat je ook mag proeven. Op specifieke dagen tijdens de zomer zijn er allerlei workshops en activiteiten voor kinderen, waarbij re-enactors ambachtelijke tradities uit de Vikingtijd laten herleven. De boerderij ligt ongeveer een kilometer buiten het ringfort Fyrkat. Sinds 2023 heeft de ringburcht Fyrkat, samen met andere Deense ringforten, de status UNESCO-werelderfgoed.

16. 

    Het Møllergård Museum maakt deel uit van het museumcomplex bij het ringfort Fyrkat. Net buiten deze Vikingburcht ontdekten archeologen in 1954 een begraafplaats met dertig graven, waaronder het graf van vermoedelijk een Völva, een machtige Viking-zienares. De vrouw droeg zeldzame sieraden en exotische kleding, wat duidt op een hoge status. In haar graf werden bovendien enkele magische attributen gevonden, waaronder een toverstaf, een amulet en een zilveren doosje met zaden van het giftige bilzekruid. In een van de vleugels van het U-vormige Møllergård Museum is de fascinerende geschiedenis van Fyrkat en de zienares uit de Vikingtijd te bewonderen.