De klokkenmakersstadjes La Chaux-de-Fonds en Le Locle – Het tikkende tweeling van de Jura
La Chaux-de-Fonds / Le Locle, de stadsplanning van horlogemakersstadjes: De stad La Chaux-de-Fonds en haar zusterstad Le Locle liggen dicht bij elkaar in de Jura in Zwitserland, ca. 66 km van Bern. De horloge-industrie werd in de 17de eeuw door de autodidactische horlogemaker Daniel Jeanrichard naar Le Locle gebracht; deze visionaire man moedigde de lokale boeren van deze stadjes aan om horloge-onderdelen voor hem te maken tijdens de lange winters.
La Chaux-de-Fonds werd in 1794 volledig verwoest door een brand en werd in een zogenaamd schaakbordpatroon herbouwd. Met La Chaux-de-Fonds als voorbeeld werd Le Locle na hevige branden in 1833 en 1844 eveneens herbouwd in dit stratenpatroon. Dit stedenbouwkundig ontwerp was ideaal als centrum voor de horloge-industrie. De stadsplanning zorgde ervoor dat in de late 19de en in de 20ste eeuw de ambachtelijke huisnijverheid werd omgezet naar de grootschalige industriële productie.
Aan het eind van de 19de eeuw werden La Chaux-de-Fonds en Le Locle welvarend door de horloge-industrie. Dit belangrijke centrum staat ook bekend als Watch Valley. Karl Marx beschreef in zijn beroemde boek 'Das Kapital' de stad La Chaux-de-Fonds als een 'enorme fabrieksstad'. De stad is eveneens beroemd om haar Art Nouveau. Zowel de autofabrikant Louis Chevrolet als de beroemde architect Le Corbusier werden in La Chaux-de-Fonds geboren. La Maison Blanche en La Villa Turque in La Chaux-de-Fonds werden ontworpen door Le Corbusier. La Chaux-de-Fonds en Le Locle en hun stadsplanning werden in 2009 ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: La Chaux-de-Fonds/Le Locle, Watchmaking Town Planning.
www.werelderfgoedfotos.nl © Copyright World Heritage Photos

Het voormalige stadhuis van Le Locle werd tussen 1839 en 1841 gebouwd en is aan de buiten- en binnenzijde prachtige gedecoreerd. Na een aantal allesverwoestende branden in de 18de en 19de eeuw werden de horlogemakersstadjes La Chaux-de-Fonds en Le Locle herbouwd in het zogenoemde schaakbordpatroon (ook dambordpatroon genoemd): elkaar loodrecht kruisende, parallelle straten. De open planning van de stedelijke ruimte heeft de ontwikkeling van de twee kleine Zwitserse steden vanaf de 18de eeuw tot op heden gunstig beïnvloed.

Het voormalige stadhuis van Le Locle werd tussen 1839 en 1841 gebouwd en is aan de buiten- en binnenzijde prachtige gedecoreerd. Na een aantal allesverwoestende branden in de 18de en 19de eeuw werden de horlogemakersstadjes La Chaux-de-Fonds en Le Locle herbouwd in het zogenoemde schaakbordpatroon (ook dambordpatroon genoemd): elkaar loodrecht kruisende, parallelle straten. De open planning van de stedelijke ruimte heeft de ontwikkeling van de twee kleine Zwitserse steden vanaf de 18de eeuw tot op heden gunstig beïnvloed.

De neobarokke Grande Fontaine staat in de Zwitserse fabrieksstad La Chaux-de-Fonds. Deze iconische fontein werd in 1888 opgericht en was het eerste decoratieve monument in de stad. Ze werd gebouwd om de komst van het eerste leidingwater in dit horlogemakerscentrum te vieren. Een indrukwekkend ondergronds systeem van pijpleidingen vervoerde het drinkwater van bronnen in de Areusekloof in de Jura naar deze monumentale fontein.

De Oude Manege in het horlogestadje La Chaux-de-Fonds. Deze voormalige manege (L'Ancien Manège) bestaat uit een reusachtige rechthoekige hal van 35 meter bij 20 meter; het gebouw werd in 1857 officieel ingehuldigd. De muren van de overdekte binnenplaats zijn gedecoreerd met schilderwerk in de jugendstil of art-nouveaustijl. De binnenplaats en galerijen zijn vrij toegankelijk. De horlogestadjes La Chaux-de-Fonds en Le Locle werden in 2009 een UNESCO-Werelderfgoed.

De Oude Manege (L'Ancien Manège) in de Zwitserse horlogestad La Chaux-de-Fonds. Tussen 1867 en 1869 werd deze voormalige manege omgebouwd tot een luxe wooncomplex met zowel appartementen als gezinswoningen. De overdekte binnenplaats werd in 1902 gedecoreerd met geschilderde bloemmotieven en imitatiemarmer. Het historische gebouw werd in 1985 geheel gerenoveerd; tegenwoordig huisvest de Oude Manege ook een restaurant.

Het Musée d'Horlogerie du Locle is het fascinerende klokkenmuseum in het historische horlogestadje Le Locle. Het museum is gevestigd in het Château des Monts. Dit 18de-eeuwse landhuis huisvest een buitengewone collectie horloges, klokken en uurwerkmeesterwerken, terwijl in de tuin diverse zonnewijzers en monumentale klokken te vinden zijn. Het museum ligt circa een kilometer ten noorden van het centrum van Le Locle. Dit stadje weerspiegelt de voor deze regio kenmerkende stedenbouw, die volledig in het teken staat van de horloge-industrie.

Het interieur van Château des Monts in Le Locle. Het statige landhuis werd voltooid in 1790 en herbergt een uitzonderlijke collectie horloges en klokken. De elegante vertrekken bieden een blik op de luxueuze levensstijl van de 18de-eeuwse horloge-aristocratie, wat het tot een perfecte omgeving maakt voor deze tijdloze meesterwerken. Samen met de naburige stad La Chaux-de-Fonds ontwikkelde het stadje Le Locle zich tot een wereldberoemd centrum van de Zwitserse horloge-industrie.

Een van de klokken in het Musée d'Horlogerie du Locle, het klokkenmuseum in Le Locle. Op de wijzerplaat van de klok is te zien dat het uurwerk werd gemaakt op het vermaarde Technicum du Locle, tegenwoordig het Technicum Neuchâtelois, een prestigieuze school voor horloge- en klokkenmakers. In de horlogestad La Chaux-de-Fonds is ook een klokkenmuseum gevestigd: het Musée international d'horlogerie. Dit huisvest eveneens een centrum voor het restaureren van antieke klokken. De horlogemakerstraditie in Le Locle gaat terug tot de late 17de eeuw.

La Villa Turque, ook bekend als Villa Schwob, is een van de vroegste meesterwerken van de vermaarde architect Le Corbusier. Deze opvallende villa werd in 1916 gebouwd in opdracht van de rijke horlogemaker Anatole Schwob. Le Corbusier liet zich bij het ontwerp sterk beïnvloeden door de Ottomaanse architectuur, die hij bestudeerde tijdens zijn reizen door het Middellandse Zeegebied en Turkije. Dit artistieke bouwwerk staat in de historische horlogestad La Chaux-de-Fonds.

Het Zwitserse La Chaux-de-Fonds is niet alleen beroemd als horlogecentrum, maar ook als de stad waar Le Corbusier zijn eerste huis zelfstandig bouwde. In 1912 ontwierp de later beroemd geworden architect en beeldend kunstenaar op 25-jarige leeftijd dit huis voor zijn ouders in zijn geboortestad: La Maison Blanche (Het Witte Huis). Het huis staat ook wel bekend als de Villa Jeanneret-Perret. Le Corbusier werd geboren als Charles-Édouard Jeanneret-Gris en woonde met zijn ouders in dit huis tot hij in 1917 naar Parijs verhuisde, waar hij in 1920 het pseudoniem Le Corbusier aannam.

De kerk van Éplatures is een belangrijk herkenningspunt tussen de twee horlogemakerssteden Le Locle en La Chaux-de-Fonds. De kerk werd gebouwd tussen 1847 en 1852. Het bovenste deel van de kerktoren raakte in 2023 beschadigd door een zware storm. De toren werd tussen 2024 en 2025 gerestaureerd, waarbij het oorspronkelijke houten skelet behouden bleef. De Zwitserse horlogemakerssteden kregen in 2009 de status van UNESCO-werelderfgoed.
