Werelderfgoedfoto's

Benedictijnenklooster van St. Johannes in Müstair – Een schatkamer van eeuwenoude muurschilderingen in de Alpen

Het Benedictijnenklooster van St. Johannes in Müstair werd rond 775 gesticht, waarschijnlijk in opdracht van Karel de Grote, als dank voor zijn veilige doortocht door de Alpen. Het klooster is een van de weinige overgebleven bouwwerken uit de Karolingische periode. Het benedictijner klooster staat bekend om de grootste reeks figuratieve muurschilderingen in Zwitserland: karolingische fresco's, geschilderd omstreeks het jaar 800, en romaanse fresco's en stucwerk uit de 12de eeuw. Deze indrukwekkende fresco's en muurschilderingen sieren hele karolingische St. Johanneskerk. Nergens ter wereld zijn fresco's uit de 8ste eeuw in deze omvang bewaard gebleven. Ondanks de latere verbouwingen zijn de St. Johanneskerk en de Heilige Kruiskapel grotendeels behouden in de karolingische stijl.

De versterkte Plantatoren werd gebouwd rond 960 als bescherming tegen de barbaren, die het Rijk van de Ottoonse Keizers bedreigden. De ongeveer 25 meter hoge Plantatoren wordt beschouwd als de oudste versterkte woontoren in de Alpen. In 2015 woonden er nog twaalf nonnen in het klooster van St. Johannes in Müstair. Müstair is het meest oostelijk gelegen dorp in Zwitserland. Het dorpje staat sinds 1923 bekend onder de Reto-Romaanse naam Müstair in plaats van de Duitse naam Münster. Het klooster ligt in de Val Müstair; deze indrukwekkende vallei is samen met het aangrenzende Zwitserse Nationale Park (Parc Naziunal Svizzer) het eerste Biosfeerreservaat van UNESCO in het alpine hooggebergte. De Val Müstair is vanuit Zwitserland alleen toegankelijk via de 2149 meter hoge Ofenpas. Het Benedictijner klooster van St. Johannes in Müstair werd in 1983 ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO als: Benedictine Convent of St. John at Müstair.

www.werelderfgoedfotos.nl   © Copyright   World Heritage Photos

➔

➔

1. 

   Het Benedictijnenklooster van St. Johannes in het afgelegen Zwitserse dorpje Müstair is een van de weinige overgebleven bouwwerken uit de Karolingische periode. Het klooster werd rond 775 gesticht, waarschijnlijk in opdracht van keizer Karel de Grote. De keizer deed dit als dank voor zijn veilige doortocht over de Alpen naar Italië, nadat hij een verraderlijke winterstorm overleefd had. Het klooster staat vooral bekend om de grootste reeks figuratieve muurschilderingen uit ongeveer 800 en de romaanse fresco's en stucwerk uit de 12de eeuw.

2. 

   De Heilige Kruiskapel staat op de begraafplaats van het benedictijnenklooster van St. Johannes in Müstair. De kapel werd, net als het klooster, gebouwd in de Karolingische tijd, die ongeveer van 751 tot 870 duurde. Het fundament van deze opmerkelijke kapel is aangelegd in de vorm van een klaverblad (triconch). Het getal drie is een middeleeuws symbool voor de Heilige Drie-eenheid. In deze kapel bevinden zich twee kleinere kapelletjes boven elkaar, gescheiden door het oudste gedateerde dragende houten plafond van Europa.

3. 

   Het hoogaltaar in de kerk van het klooster van St. Johannes in Müstair wordt omringd door eeuwenoude afbeeldingen. Het 12de-eeuwse fresco achter het hoogaltaar toont een scène van de onthoofding van Johannes de Doper, een belangrijke Bijbelse profeet. Helemaal onderaan dit romaanse kunstwerk zijn de restanten van een 9de-eeuwse Karolingische afbeelding te zien. Oorspronkelijk was de kerk exclusief voor de kloostergemeenschap gereserveerd, maar tijdens de protestantse Reformatie in de 16de eeuw werd het eveneens een parochiekerk. 

4. 

   Het wapenschild van keizer Karel de Grote werd geschilderd op het kerkgewelf van het benedictijnenklooster van St. Johannes in Müstair. Het standbeeld van de keizer staat tussen de centrale en zuidelijke apsis van de kerk. Aan het eind van de 15de- en in het begin van de 16de eeuw werden gotische details aan de kerk toegevoegd. Opmerkelijk zijn de imposante gotische gewelven. Eveneens werden in de zuidelijke muur grotere ramen aangebracht; helaas hebben deze aanpassingen meerdere historische muurschilderingen volledig verwoest.

5. 

   Het monumentale gewelf van de centrale apsis in de abdijkerk van het benedictijnenklooster van St. Johannes in Müstair is gedecoreerd met het zeldzame middeleeuwse fresco van Christus Pantocrator. Dit bijzondere Karolingische fresco toont Jezus Christus, omringd door de twaalf apostelen en een koor van engelen. Christus Pantocrator verwijst naar een specifieke afbeelding die Christus uitbeeldt als de Almachtige Heerser van het Universum. Het benedictijner klooster van St. Johannes in Müstair werd in 1983 ingeschreven op de UNESCO-Werelderfgoedlijst.

6. 

   Dit fresco in de zuidelijke apsis van de kloosterkerk van St. Johannes in Müstair toont het martelaarschap van de Heilige Stefanus. De indrukwekkende fresco's in de kloosterkerk dateren voor het grootste deel uit de vroege 9de eeuw. De meeste fresco's verbeelden scènes uit het leven van Christus. Op de westelijke muur is een prachtige fresco van het Laatste Oordeel te zien. Tijdens latere eeuwen werden de fresco's bedekt met dikke lagen witkalk. Ze werden herontdekt in de 20ste eeuw. De kloosterkerk is ondanks latere verbouwingen grotendeels behouden in de karolingische stijl. 

7. 

   Een fraaie sculptuur in haut-reliëf toont de doop van Christus door Johannes de Doper. Tijdens de laatmiddeleeuwse gotische restauratie werd dit oude romaanse reliëf bewaard en aan de noordwand van de Karolingische abdijkerk in Müstair aangebracht. De doop van Christus wordt beschouwd als het belangrijkste moment in het leven van Johannes de Doper, zelfs belangrijker dan zijn onthoofding. De kloosterkerk is gewijd aan deze profeet, die ook wel bekendstaat als Johannes de Voorloper of Prodromos.

8. 

   Deze zonnewijzer bevindt zich op de zuidelijke muur van de Plantatoren. De gefortificeerde toren van het klooster in Müstair werd gebouwd rond 960 en ingericht als woonruimte. Het afgelegen klooster van St. Johannes wordt sinds de 12de eeuw bewoond door benedictijner nonnen. De Plantatoren wordt beschouwd als de oudste versterkte woontoren in de Alpen. Het bouwwerk is vernoemd naar de abdis Angelina von Planta; zij liet het interieur in 1499 na een allesverwoestende brand herbouwen. Sinds 2003 herbergt deze 25 meter hoge toren het kloostermuseum. 

9. 

   De Plantatoren rijst hoog uit boven het benedictijnenklooster van St. Johannes en de afgelegen Müstair-vallei. In de eerste jaren na de stichting werd het klooster bewoond door een groep monniken onder leiding van een plaatselijke bisschop, die vanaf de 9de eeuw leefden volgens de regels van Benedictus. Ze bewaakten de bergpassen, zorgden voor een veilige doortocht en boden tegen betaling onderdak aan reizigers en pelgrims op hun weg door de gevaarlijke Alpen. Na het vertrek van de monniken in 1163 werd het complex een nonnenklooster onder leiding van een abdis. 

10. 

    De Grialetsch-vallei gezien vanaf de Flüelapas, een hoge bergpas in de Zwitserse Alpen. De Val Müstair, waarin het klooster van St. Johannes in Müstair ligt, is de meest geïsoleerde vallei in Zwitserland en is vanuit het Zwitserse Engadin alleen toegankelijk via enkele bergpassen. Met de auto volg je dan een spectaculaire route over de 2.383 meter hoge Flüelapas en de 2.149 meter hoge Ofenpas, ook bekend als de Fuornpas. Een deel van de Ofenpas loopt door het Zwitsers Nationale Park (Parc Naziunal Svizzer), dat met de Val Müstair het eerste alpiene UNESCO-biosfeerreservaat vormt. De weg over de Ofenpas staat bekend om zijn schitterende uitzichten.